Các chất độc trong ao là một trong những nguyên nhân khiến tôm còi cọc, stress, chậm phát triển thậm chí là chết.
Thực tế một số ao trong quá trình chuẩn bị thả tôm, nước được xử lý rất sạch đẹp, các yếu tố môi trường phù hợp nhưng khi thả tôm lại bị sốc, là do tồn lưu hóa chất xử lý hoặc độc tố kim loại nặng. Cũng như một số ao trong quá trình nuôi mặc dù thấy nước, đáy ao sạch đẹp nhưng tôm vẫn xấu, gan ruột kém, nguyên nhân có thể là do độc tố hòa tan trong nước ao.
Vì vậy bên cạnh oxy hòa tan, pH, Kiềm, độ mặn,… người nuôi cần quan tâm đến các chất gây độc tồn tại trong ao.
1 Một số loại độc tố thường gặp trong ao nuôi
Khí độc NO2, NH3, H2S
Được tạo ra chủ yếu từ chất thải, thức ăn dư thừa, phân tôm, xác tôm, xác tảo,…
Nồng độ khí độc cao trong ao tôm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự sinh trưởng và phát triển của tôm. Trường hợp nghiệm trọng nồng độ khí độc cao có thể khiến tôm nổi đầu hoặc chết.
Độc tố tảo
Các loại tảo có thể giải phóng độc tố nguy hiểm gây bệnh đường ruột, gan tụy, đặc biệt là tảo Lam, Giáp, Mắt.
Sự phát triển dày đặc của tảo, sinh ra nhiều độc tố làm tăng độ nhớt, nước trở nên kẹo đặc, dẫn đến cản trở khuếch tán oxy, gây biến động pH, làm tôm bị ngạt.
Khi tảo chết lượng lớn làm suy giảm chất lượng nước, làm giảm oxy, tích tụ khí độc và tạo ra váng bọt khó tan.
Dư lượng hóa chất xử lý
Được sinh ra do việc sử dụng hóa chất bừa bãi, không đúng cách, sử dụng hóa chất nhiều liên tục trong phòng trị bệnh. Một số hóa chất như Clorine, đồng sulfate thường được sử dụng trong quá trình cải tạo, chuẩn bị ao và được dùng lặp đi lặp lại vụ này qua vụ khác dẫn đến tồn lưu trong môi trường, làm ảnh hưởng chất lượng nước, hệ vi sinh vât và vật nuôi, cũng như tạo ra lờn thuốc – kháng thuốc.
Phèn, Kim loại nặng
Do tính chất bền bỉ trong môi trường và độc tính cao, phèn và kim loại nặng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tôm nuôi.
Một số kim loại nặng như Cadmium (Cd), Chì (Pb), Crom (Cr), Đồng (Cu), Thủy ngân (Hg),…. Khi vượt quá nhu cầu thì sẽ tích lũy sinh học gây độc cho tôm và môi trường. Kim loại nặng tồn tại trong tôm chủ yếu từ nguồn nước và thức ăn, tích tụ ở gan tụy, mang, vỏ và phụ bộ. Kim loại nặng làm tôm bị đen mang, vàng mang, cản trở hô hấp (như sắt, nhôm), gây stress oxy hóa, thay đổi mô học và tổn thương phân tử (như Cadmium) hay gây độc với tảo và tôm (như đồng),…Kim loại nặng tích lũy trên tôm gây tồn dư trong thực phẩm, ảnh hưởng người tiêu dùng.
Ngoài ra khi phèn tồn tại hàm lượng cao làm cho tôm dễ bị mềm vỏ, lột xác không hoàn toàn và dính vỏ; khiến pH thấp làm tăng độc tính H
2S,…
2 Giải pháp phòng ngừa các độc tố trong ao nuôi
- Kiểm soát tốt nguồn nước cấp đầu vào, đặc biệt là nguồn nước ngầm, nước giếng chứa rất nhiều phèn và kim loại nặng. Tốt nhất nên có ao chứa – lắng để xử lý bằng vôi, EDTA trước khi cấp vào ao nuôi.
- Lựa chọn hóa chất phù hợp, xử lý đúng liều lượng, hướng dẫn của nhà sản xuất. Trước khi thả tôm nên kiểm tra lại dư lượng và trung hóa hóa chất tồn dư, ví dụ như trung hòa Chlorine bằng Sodium thiosulfate
- Trong quá trình nuôi quản lý tốt thức ăn, tránh để dư thừa. Định kỳ xi phong loại bỏ xác tảo, chất lơ lửng, phân tôm,…làm trong sạch nước hạn chế khí độc
- Định kỳ dùng vi sinh và các hoạt chất sinh học như ZEOLITE, Yucca để ngăn ngừa, hấp thu khí độc
- Duy trì và ổn định tảo có lợi, ngăn ngừa tảo có hại
- Ngoài ra nên tăng cường sức đề kháng và sức khỏe đường ruột, gan tụy cho tôm để chống lại các độc tố phát sinh trong quá trình nuôi.
3.
Giải pháp xử lý các độc tố trong ao nuôi
Kiểm soát chất gây độc cần phối hợp quản lý môi trường, chăm sóc sức khỏe tôm và sử dụng sản phẩm phù hợp. Với mỗi loại độc tố có cách xử lý riêng, dưới đây là bảng ứng dụng các sản phẩm SANDO vào xử lý các độc tố.
|
Độc tố
|
Giải pháp
|
Ghi chú
|
|
Khí độc
|
Tăng cường chạy quạt, sục khí
Dùng các sản phẩm như YUCADO, ODORMEN, SANMELI
|
- Kết hợp tăng cường sức đề kháng tôm bằng SAN ANTI SHOCK
- Và sức khỏe đường ruột, gan tụy bằng BACDOCI, HEPAVIROL Plus
|
|
Tảo độc, tảo tàn
|
Dùng TOXINPOND để làm sạch nước, giảm váng bọt, độ keo nhớt. Kết hợp các sản phẩm cắt, giảm tảo như PONDOZY B, SANMELI, ALGAE RV
Tăng cường oxy và loại bỏ xác tảo
|
|
Độc tố hóa chất xử lý
|
Ngừng ngay việc sử dụng hóa chất, kiểm tra dư lượng
Dùng TOXIN POND để trung hòa hóa chất như Chlorine
|
|
Phèn, kim loại nặng
|
Dùng ETASAN, BON KP
|
Một ao nuôi an toàn cần được đánh giá bằng chất lượng môi trường và sức khỏe đàn tôm, thay vì chỉ bằng màu nước.
Để giữ nước sạch và chất lượng môi trường tốt SANDO cho ra đời
TOXINPOND giúp giảm phèn, khử hóa chất dư như Clo, giảm nhớt nước, váng bọt và gia tăng hiệu quả chất xử lý môi trường.